Sitesما عادت کرده‌ایم زیر برگه‌هایی را امضا کنیم که محتوایش را نخوانده‌ایم و نمی‌دانیم که هر یک از مفاد آن می‌تواند برایمان دردسرساز شود. به محض این که سروش روحبخش این سوژه را به من پیشنهاد داد،‌ دیدم که این عادت چقدر توی اینترنت شایع است. واقعاً کدام یک از شماها آن یک صفحه متن انگلیسی را می‌خوانید که ذیل عنوان Terms of use یا توافقنامه مصرف نوشته شده است؟ یک صفحه انگلیسی که شما با تیک زدن یک مربع کوچک در زیرش، موافقت خود را با محتوای مندرج در آن اعلام می‌کنید.
صفحه توافقنامه مصرف جدی‌ترین و رسمی‌ترین صفحه‌ای است که در سایت‌ها می‌توانید بیابید. صفحه‌ای که محتوای حقوقی دارد. چیزی شبیه به قرارداد.
ما ندانسته زیر این قراردادها را امضا می‌کنیم. گرچه ظاهر امر به گونه‌ای است که این مسأله حس نمی‌شود. غافل از آن که بسیاری از مفادش به ضرر ما هستند. بخش عظیمی از این مفاد با این جمله شروع می‌شود: کاربر توافق می‌کند که…
پس از این جمله حجم جالبی از مطالب درج شده و ما با یک کلیک با همه‌شان موافقت می‌کنیم. بد نیست چند نمونه کوچک از این موارد را ببینیم:


سایت هیچ گونه تعهد و یا مسؤولیتى در قبال خطا و از قلم افتادگى محتواى سایت به عهده نمى‌گیرد. سایت در قبال هرگونه خسارت وارده یا ویروسى که ممکن است بر لوازم کامپیوترى شما و سایر اموال به خاطر ورود، استفاده، یا مرور سایت و نیز دریافت هرگونه مطلب، دیتا، متن، تصویر یا صوت از سایت اثر بگذارد مسؤولیتى به عهده نمى‌گیرد. سایت مى‌تواند با به روز کردن این موافقتنامه در هر زمان این «شرایط و الزامات» را مورد تجدید نظر قرار دهد. شما مقید و متعهد به چنین تجدید نظرهایى هستید و بنابرین لازم است هر از چند گاهی از این توافقنامه دیدن نمایید تا از شرایط و الزامات جارى و لازم‌الاجرا در زمان منظور مطلع شوید. شما توافق می‌کنید در صورتی که روح یا محتوی این توافقنامه را نقض کنید اشتراک شما در هر زمان و بدون اطلاع معلق یا قطع گردد. سایت ممکن است دارای لینک‌هایی به سایت‌های دیگر باشد. این سایت‌ها تحت کنترل ما نیستند و سایت ما هیچ مسؤولیتی در قبال محتویات این سایت‌ها شامل لینک‌های دیگری که ممکن است در این سایت‌ها باشد، ندارد.
اما در این میان رقابت میان گوگل و مایکروسافت همچنان ادامه دارد.
گوگل در بند سوم توافقنامه مصرف جی‌میل می‌گوید: شما، شما موافق نیستید و شخص سومی را هم تشویق یا ترغیب نخواهید کرد که اعمالی را مبنی بر ارسال یا مخابره یا توزیع محتوای غیرقانونی، افتراآمیز، تحریک‌کننده، فحاشانه، جعلی، هرزنامه و ویروس را از طریق گوگل اشاعه دهد.
مایکروسافت می‌گوید: شما مسؤول و موافقید که مایکروسافت پاسخگوی هیچ محتوایی شامل مطالب نامشخص، نادرست، هرزنامه، زشت، تهدیدآمیز، آزاردهنده یا غیرقانونی نیست.
مقایسه این دو شرکت هم جالب است. گوگل به نوعی شبیه یک وکیل یا مشاور حقوقی مواردی را به شما توصیه می‌کند. حال آن که به نظر می‌رسد که مایکروسافت قصد دارد با امضا گرفتن از شما تعدادی شاهد دست و پا کند و خود را مبرا از هر تقصیر جلوه دهد. سیاست در دنیای مجازی هم جالب است نه؟
توافقنامه‌های مصرف در حقیقت قوانینی هستند که می‌گویند چگونه از خدمات یک سایت یا شرکت می‌توان به طور مشروع بهره گرفت و عموماً شامل محدودیت‌هایی جزئی برای رفع شبهات موجود هستند. مسائلی از قبیل رعایت حق کپی‌رایت و جزئیاتی مشابه. اما چندی است که همین قوانین جزئی توسط کاربران رعایت نمی‌شوند و علتش هم نخواندن این توافقنامه‌ها است. این مسأله باعث شده تا شکایات زیادی از صاحبان سایت‌ها شود و بالطبع آنها هم این موافقتنامه‌ها را سختگیرانه‌تر می‌نویسند و ما هم نخوانده امضایشان می‌کنیم. غافل از این که ممکن است مورد سوءاستفاده واقع شویم. ایمیل خود را در اختیارشان بگذاریم تا آن را به شرکت‌های تبلیغاتی بفروشند. اجازه بازرسی مخفیانه و نصب برنامه‌های مونیتورینگ را روی کامپیوتر خود می‌دهیم و…
و در یک کلام عملاً به مانند یک فرد بی‌سواد پای برگه‌ها انگشت می‌زنیم. حتی اگر حکم بر گناهکاریمان داده باشد.