دانشنامه مِیسَری، کتاب پزشکی به شعر پارسی

دانشنامه مِیسَری نام کتابی است دربارهٔ پزشکی و درمان بیماری‌ها، نوشته حکیم میسری از پزشکان سده چهارم که آن را به صورت شعر فارسی نوشته است.

نسخه‌ای خطی از این کتاب در کتابخانه ملی فرانسه در پاریس نگهداری می‌شود. کاتب این نسخه، محمود تبریزی، شاهنامه‌خوان است که کتابت آن را در سال ۸۵۲ قمری تکمیل کرده است. نسخه اسکن‌شده باکیفیت کتاب دانشنامه میسری را اینجا ورق بزنید.

مِیسَری بنا بر آنچه خود در دانشنامه آورده‌است، حدود سال ۳۲۴ ه‍.ق زاده شد. ژیلبر لازار ایران‌شناس مشهور فرانسوی در کتاب خود به نام “دو رساله پزشکی از قرن چهارم به زبان فارسی”، جهانیان را با حکیم مِیسَری آشنا کرد.

مِیسَری دربارهٔ نامیدن این کتاب به نام «دانشنامه» آورده است:

من این گفتار را اندام دادم                   و دانش‌نامه اول نام دادم

در پایان کتاب نیز آمده:

بیانجامید دانش‌نامه من                      برآمد زو مراد و کامه من

او دربارهٔ علت نوشتن کتاب به پارسی این طور سروده:

بگویم تازی ار نه پارسی نغز                  ز هر در، من بگویم مایه و مغز

و پس گفتم زمین ماست ایران               که بیش از مردمانش پارسی‌دان

وگر تازی کنم نیکو نباشد                      که هر کس را ازو نیرو نباشد

دری گویمش تا هر کس بداند       و هر کس بر زبانش بر براند