بررسی فیلترینگ در دنیا

فيلترينگ فقط در ايران نيست. فيلترينگ و مقوله سانسور در تمام دنيا اعمال می‌شود. اما شيوه اعمال آن فرق دارد. کم نيستتند کشورهايی در دنيا که محدوديت را در فضای اينترنت به دقت وافری پياده می‌کنند. در اين يادداشت به اين مقوله پرداخته شده است.

• چين: آمار نشان مى‌دهد که تعداد سايت‌هاى اينترنتى در چين به ۶۰۰ هزار و شمار کاربران اين شبکه جهانى به بيش از ۸۰ ميليون نفر رسيده است که بخش اعظم آنان را نوجوانان و جوانان تشکيل مى‌دهند. اين مساله دولت چين را به فکر واداشته است که به تمامی مراکز خدمات اينترنت دستوراتی را مبنی بر اعمال فيلترينگ ابلاغ کند. در کنار تمام اين مقررات مراکزی نيز با عنوان «مراکز سبز» با هدف ارائه اينترنت سالم ايجاد شده تا کاربران از اين مراکز برای دسترسی به اينترنت استفاده نمايند. اين نشان‌دهنده تصميم جدی دولت چين در کنترل اطلاعات است و حاکی از اين است که نمی‌خواهد به هيچ وجه رشته اين رسانه را دور از دسترس داشته باشد. در حال حاضر ۸۷ ميليون نفر در چين online هستند و چين پس از کشور آمريکا، بيشترين کاربر اينترنتى در جهان را دارد. دولتمردان اين کشور نيز همواره آنها را تشويق به استفاده از اينترنت در مسائل تجارى و آموزشى مى‌کنند. اما اين در حالى است که بسيارى از چينى‌ها معتقدند علت اصلى محدوديت‌هاى دولت اين کشور در دسترسى به اينترنت به مسائل غيراخلاقى مربوط نمى‌شود، بلکه آنها به دنبال محدود يک استفاده از اينترنت جهت انتشار نظرات منتقدان و مخالفان دولت هستند. به دنبال مبارزه دولت چين با مسائل غيراخلاقى در چين ۳۰۰ نفر بازداشت و ۷۰۰ سايت بسته شده‌اند.

گروه گزارش‌گران بدون مرز در چين اظهار می‌دارند که مقامات چينی بطور روز افزونی از تکنولوژی‌های جديدی برای کنترل اطلاعات استفاده می‌کنند، اين گروه می‌افزايد که يک کمپانی تجاری چينی با نصب سيستم خاصی روی مانيتور تلفن‌های همراه ادعا می‌کند که قصد دارد، شايعات کاذب سياسی و يا بيانيه‌های ارتجاعی را رديابی کند. اين شرکت چينی که VENUS INFO TECH نام دارد در يک نشست مطبوعاتی اظهار داشته است که سيستم‌های مراقبت و حفاظت توسط الگوريتم‌های فيلترينگ مستقر روی صفحه کليد عمل می‌کنند. مطمئنا اين صفحه کليد، صفحه اخطار نصب شده را به طور اتومات به گونه‌ای تنظيم می‌کند که پليس را آگاه کند. سال گذشته اوليای امور در چين سعی کردند فاجعه بيماری سارس را مخفی کنند، اما ميليون‌ها SMS فرستاده شده مانع از پنهان کاری‌های دولت در اين زمينه شد. سانسور اينترنت در چين سابقه‌ای چند ساله دارد و دولت چين تقريبا از سال ۱۹۹۶ مبارزه خود را با فيلترينگ ۱۰۰ سايت آغاز نمود و در سال ۲۰۰۲ به آن شدت بيش‌تری بخشيد. بر طبق تحقيقات منتشر شده توسط دانشگاه هاروارد، بسياری از سايت‌های تحت فيلتر چين را سايت‌هايی با محتوای بيماری‌های جنسی، اخبار و حتی در مقاطعی موتورهای جستجو تشکيل می‌دهند. براساس اقدامات جديدى که مقامات چينى اجراى آن را اعلام کرده اند، کسانى که از امکانات اينترنت يا تلفن همراه براى انتشار مطالب خلاف اخلاق در اين کشور استفاده کنند با مجازات حبس و جريمه سنگين نقدى مواجه مى‌شوند. اين تدابير طى بخشنامه‌اى اعلام شده که اعضاى دادگاه عالى خلق چين و دادستان کل آن کشور صادر کرده‌اند.

• عربستان سعودی: بنابر برخی آمار منتشر شده، عربستان با فيلتر بيش از چهارصد هزار سايت بزرگ‌‌ترين سانسور را تا کنون بر روی اينترنت اعمال کرده است. اين کشور يک و نيم ميلیون کاربر اينترنتی دارد که دو سوم آن را زنان تشکيل می‌دهند. با توجه به گستره وسيع سايت‌های سانسور شده اعم از مذهبی، سياسی، جنسی عملا دسترسی به بسياری از سايت‌ها قطع شده و تنها دسترسی محدود به برخی از منابع و مراجع آزاد است. واحد خدمات اينترنت يا Internet Services Unit (ISU) نهادی است که وظيفه فيلتر کردن را در اين کشور بر عهده دارد. بسياری از سايت‌ها از جمله سايت‌های فيلترشکن، مترجم‌های آنلاين و حتی بسياری از سايت‌های طنز و سرگرمی از جمله سايت‌هايی هستند که در فهرست سياه اين کشور قرار دارند.

• فرانسه: اين کشور نزديک به ۲۲ ميليون کاربر اينترنت دارد که يک سوم جمعيتش را تشکيل می‌دهند. به اين ترتيب مردم فرانسه يکی از آنلاين‌ترين کشورهای دنيا به نسبت جمعيتش است. قوانين اينترنتی در اين کشور بیش‌تر شامل قوانين تجارت الکترونيک و رعايت حريم شخصی و جرايم رايانه‌ای آن بیش‌تر مربوط به مسايل امنيت ملی و آسیب‌های اقتصادی است. ضمن اينکه فيلترينگ به طور جدی تنها در مدارس اين کشور و با بستن IP ها اعمال می‌شود.

• هندوستان: اين کشور تقريبا بیش‌ترين سايت‌های خبری و مطبوعاتی را در آسيا داراست. ضمن اينکه جنگ مجازی بين اين کشور و کشور پاکستان سال‌هاست که جريان دارد و هکرهای دو کشور وب‌سايت‌های يکديگر را مرتبا تهديد می‌کنند. موارد مورد فيلتر در اين کشور شامل موراد افترا و اتهام، شرط‌بندی، نژادپرستی، تروريسم و سوءاستفاده از کودکان و موارد مشابه ديگر است. موارد مورد کنترل ديگر در اين کشور کافی‌نت‌ها هستند که بر طبق قانون موظفند تا شماره ملی و آدرس پستی کاربران را ثبت نمايند. همچنين کافی‌نت‌ها ملزم به نصب برنامه‌های فيلترينگی هستند که بر طبق قانون سايت‌ها را فيلتر می‌کند. Tehelka يکی از سايت‌هايی بود که توسط پليس اين کشور توقيف شد اما بعدها توانست فعاليت خود را از سر گيرد و هم به صورت چاپی مطالب خود را عرضه نمايد.

• سوريه: کشور سوريه کاربران زيادی در اينترنت ندارد. ۲۲۰ هزار نفر بيش‌ترين تعدادی است که تا کنون به عنوان کاربر اينترنت ثبت شده‌اند. بیش‌تر سانسور اينترنتی در اين کشور شامل سايت‌های سياسی و بالاخص سايت‌های مربوز به کردهاست. يکی از مسايل جالب توجه در اين کشور فيلتر شدن سرويس‌های رايگان ايميل همچون هات‌ميل است تا کاربران را به استفاده از ايميل‌های مشخصی وادار کند. محتوای ايميل‌ها در سوريه بررسی می‌گردد. طبق آمار گزارش‌شده تا کنون دو نفر به خاطر فعاليت عليه دولت سوريه بر روی اينترنت در زندان به سر می‌برند.
• کانادا: کشور کانادا يکی از ۱۰ کشور برتر در زمينه ارتباط اينترنتی‌ست. تمامی قوانين مربوط به کنترل محتوا در اين کشور مربوط به مبارزه با تروريسم است و پس از واقعه ۱۱ سپتامبر شدت يافته است. ISPها بر طبق قانون اين کشور موظف به ثبت فعاليت‌های اينترنتی کاربران به مدت ۶ ماه هستند. اين مساله مخالفت‌هايی را از ميان گروه‌های مختلف به همراه داشته و اين آفراد آن را نوعی نقض حريم شخصی توسط قوانين دولتی می‌شمارند.

• ايران: و… فيلترينگ همچنان ادامه دارد!!!

منابع و مراجع:
– آی‌تی ايران
– ايرنا
– ايتنا
– شرق
– بی.بی.سی
– سايت گزارش‌گران بدون مرز